ASHÂB-I KİRÂM
Ashâb, Peygamber Efendimiz'i bir kere bile olsa îmân gözüyle görüp, sohbetinde bulunan müslümanlardır.
Ashâb'ın hepsi çok büyük derece sahibidirler. Çünkü onlar, Peygamberimizi gözleriyle görmüş, en zor zamanlarda onun etrafında kenetlenip mallarıyla, canlarıyla îmân ve İslâm'ın yayılması için cihâd etmişler, büyük gayretler göstermişlerdir. Böylece Peygamberimizin en büyük teveccühünü kazanmışlardır. Hepsi de tepeden tırnağa âdeta nûr haline gelmişlerdir. Ulvî dînimizin yayılmasında en büyük hizmeti onlar yapmışlardır.
Bu devirde bir insan tek başına bütün dünyâyı fethetse, dünya dolusu altın tasadduk etse, yine de ashâbın en küçüğünün mertebesine erişmesi mümkün değildir.
Ashâb-ı Kirâm'a Hürmet
Biz müslümanlar, Ashâb-ı Kirâm'ın hepsini sevmek, saymak ve hepsine hürmet etmekle mükellefiz. Onların aralarında meydana gelen bazı ihtilaflardan dolayı hiçbirinin aleyhinde tek kelime söyleyemeyiz. Zîrâ onlar müctehiddir ve ictihadla hareket etmişlerdir.
Ashâb-ı Kirâm Hakkında Âyetler
“Siz insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emreder, kötülükten meneder ve Allah'a inanırsınız.”
Âl-i İmrân, 110
“Rasûlüm, ölünceye kadar seni müdafaa edip, yanından ayrılmamak üzere ağacın altında sana biat eden mü'minler var ya, Allah onlardan razı olmuştur.”
“Ey Peygamber! Sana ve sana tâbi olan mü'minlere Allah yeter!”
Enfâl, 64
Ashâb-ı Kirâm, İslâm dininin yayılmasında ve Allah isminin yüceltilmesinde Hz. Peygamberle beraber mücadele ettiler ve müşriklerin çeşitli işkencelerine sabırla göğüs gerdiler.
Bu nedenledir ki Allah Teâlâ Kur'ân'ın değişik yerlerinde onları methedip övmüş ve onlardan razı olduğunu bildirmiştir.
“İslâm dinine girme konusunda öne geçen ilk Muhâcirler ve Ensâr ile onlara güzellikle tâbi olanlar yok mu? Allah onlardan razı olmuştur. Onlar da Allah'tan razı olmuşlardır.”
Tevbe, 100
Ashâb-ı Kirâm İkiye Ayrılır
1- Muhâcir
Muhâcir, mallarını, mülklerini bırakarak Allah rızâsı için Mekke'den Medîne'ye hicret eden Mekkeli müslümanlardır.
2- Ensâr
Ensâr ise, Medîne'nin yerlisi olan müslümanlardır. Medîne'ye hicret eden müslüman kardeşlerine, Allah rızâsı için bütün varlıklarıyla yardımda bulunmuşlardır.
Her iki zümre de Allah rızâsı için yaptıkları bu hareketlerinden dolayı çok büyük sevap ve derece kazanmışlardır.
Ashâb-ı Kirâm'ın Fazileti
Peygamberlerden sonra insanların en büyüğü Ashâb-ı Kirâm'dır.
Ashâbın da en büyüğü sırasıyla Hazret-i Ebû Bekir, Hazret-i Ömer, Hazret-i Osman ve Hazret-i Ali'dir. (Radıyallâhü anhüm)